Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 41/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản, trong đó đã bổ sung hàng loạt quy định về quản lý hệ thống giám sát hành trình tàu cá.
Theo Nghị định, mỗi tàu cá chỉ được lắp đặt tối đa 2 thiết bị giám sát hành trình. Trong cùng một thời điểm, hệ thống chỉ ghi nhận tín hiệu của một thiết bị. Thiết bị phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước.
Về tổ chức vận hành, cơ quan quản lý thủy sản trung ương chịu trách nhiệm xây dựng, quản trị hệ thống thống nhất trên toàn quốc. Các tỉnh, thành phố có tàu cá phải tổ chức trực 24/7 để theo dõi, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm và thực hiện chính sách hỗ trợ ngư dân.
Chủ tàu và thuyền trưởng phải bảo đảm thiết bị giám sát hành trình hoạt động liên tục 24/7 cả khi khai thác trên biển lẫn khi neo đậu. Trường hợp mất tín hiệu ngoài khơi, thuyền trưởng phải báo cáo vị trí tàu không quá 6 giờ/lần bằng phương tiện liên lạc khác và khắc phục sự cố. Trường hợp tàu cá mất tín hiệu từ thiết bị giám sát hành trình tại bờ hoặc đảo (nơi có cảng cá), thuyền trưởng hoặc chủ tàu phải sử dụng các thiết bị thông tin liên lạc để báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh nơi đăng ký tàu cá định kỳ 24 giờ/lần. Thuyền trưởng tàu cá phải chấp hành nghiêm cảnh báo của thiết bị giám sát hành trình tàu cá; không được đưa tàu cá vượt qua ranh giới vùng được phép khai thác thủy sản trên biển. Nếu không khắc phục được phải đưa tàu về bờ trong thời hạn 10 ngày.
Trong trường hợp chủ tàu có nhu cầu tạm ngừng dịch vụ truyền dữ liệu thiết bị giám sát hành trình trong thời gian không đi khai thác từ 3 tháng trở lên thì phải thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh nơi đăng ký tàu cá. Trong thời gian tạm ngừng dịch vụ, chủ tàu phải sử dụng các thiết bị thông tin liên lạc khác để báo cáo vị trí tàu cá neo đậu tại bờ định kỳ 7 ngày/lần cho cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh nơi đăng ký tàu cá để quản lý.
Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp thiết bị như sau: Chỉ được cung cấp sau khi cơ quan chức năng đánh giá, công bố; lắp đặt thiết bị cố định, niêm chì, cập nhật thông tin tàu cá lên hệ thống; thông báo trước 30 ngày khi hết hạn dịch vụ; xử lý sự cố kỹ thuật trong vòng 48 giờ và phối hợp cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu. Đơn vị cung cấp dịch vụ vệ tinh phải bảo đảm kết nối thông suốt, kịp thời khắc phục sự cố truyền dẫn.
Đáng chú ý, toàn bộ dữ liệu giám sát hành trình phải được lưu trữ tối thiểu 36 tháng trên máy chủ đặt tại Việt Nam; dữ liệu không được xóa, thay đổi và phải được mã hóa trong quá trình truyền dẫn. Dữ liệu này được xác định là căn cứ pháp lý phục vụ quản lý hoạt động tàu cá, xử phạt vi phạm hành chính, giải quyết tranh chấp nghề cá trên biển, xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác và thực hiện các chính sách trong lĩnh vực thủy sản.
Nghị định 41/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 25/01/2026, có hiệu lực cùng ngày.
Hoàng Nga
Báo Quảng Ninh